ტაო-კლარჯეთის ტაძრები: ოშკი, ხახული, იშხანი, პარხალი და ოთხთა ეკლესია

ტაო-კლარჯეთი ქართული კულტურის ერთ-ერთი აკვანია. აქ იწყება ბაგრატიონთა სამეფო სახლის აღზევება, აქ იქმნებოდა ქართული ხელნაწერები და აქვე აშენდა შუა საუკუნეების საქართველოს უდიდესი ტაძრები. დღეს ეს მხარე თურქეთის ფარგლებშია, მაგრამ ტაძრები, ქართული წარწერებით, ისევ იქ დგას. ქვემოთ მოკლედ მოგიყვებით მთავარ ძეგლებზე, რომლებსაც ტაო-კლარჯეთის ტურის დროს ვნახულობთ.

ტაო-კლარჯეთი — ისტორიული მიმოხილვა

ისტორიული ტაო, კლარჯეთი, შავშეთი და მეზობელი მხარეები VIII–X საუკუნეებში ქართული პოლიტიკური და სულიერი ცხოვრების ცენტრი იყო. სწორედ აქ მოღვაწეობდა გრიგოლ ხანძთელი, რომლის დაარსებული მონასტრები „კლარჯეთის უდაბნოებად“ არის ცნობილი. X საუკუნეში ტაოს მმართველმა დავით III კურაპალატმა მხარე უდიდეს კულტურულ ცენტრად აქცია და მის მემკვიდრეობას ერთიანი საქართველოს შექმნაში გადამწყვეტი როლი ჰქონდა.

ოშკი

ოშკის ტაძარი ტაოს ყველაზე შთამბეჭდავი ძეგლია. იგი X საუკუნის მეორე ნახევარში ააშენეს დავით კურაპალატმა და მისმა ძმამ ბაგრატმა. ტაძარი გამოირჩევა მასშტაბით, რელიეფებით და ქართული წარწერებით. ოშკთან არის დაკავშირებული ცნობილი „ოშკის ბიბლიაც“, რომელიც X საუკუნეში გადაიწერა.

ხახული

ხახულის მონასტერი დავით კურაპალატის ერთ-ერთი მთავარი ფუნდაციაა. ტაძრის ფასადებს ამშვენებს ქვაზე ნაკვეთი ორნამენტები და ცხოველების გამოსახულებები. სწორედ ხახულიდან იყო ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატი, რომელიც მოგვიანებით გელათში გადაასვენეს და ცნობილი ხახულის კარედის ნაწილი გახდა.

იშხანი

იშხანის ტაძარი ერთ-ერთი უძველესი ქართული საეპისკოპოსო კათედრაა ტაოში. ძეგლის ისტორია ადრეული შუა საუკუნეებიდან იწყება, ხოლო დღეს არსებული ნაგებობა IX–XI საუკუნეებში გადაკეთების შედეგია. ტაძარი თვალწარმტაცი ხეობის თავზე დგას, ხოლო მისი გუმბათი და მორთულობა ტაოს არქიტექტურის საუკეთესო ნიმუშებს შორისაა.

პარხალი

პარხლის ტაძარი X საუკუნის უდიდესი ქართული ბაზილიკაა, რომელიც კაჩქარის მთების ფერდობზე, მწვანე ხეობაში დგას. კარგად შემონახული კედლები და მოხდენილი პროპორციები მას ტაო-კლარჯეთის ერთ-ერთ ყველაზე ფოტოგენურ ძეგლად აქცევს.

ოთხთა ეკლესია

ოთხთა ეკლესია (თურქულად დორთქილისე) X საუკუნის მონასტერია, ბუნებრივ ჩიხში, ხეობის სიღრმეში. ტაძარი ნაწილობრივ დანგრეულია, მაგრამ სწორედ ამით არის შთამბეჭდავი — ბუნება და ისტორია აქ ერთმანეთს ერწყმის.

ბანა და სხვა ძეგლები

მხარეში ბევრი სხვა ძეგლიცაა: ბანას მრგვალი ტაძრის ნანგრევები, ტბეთი, ოპიზა და ხანძთა. ტაოს მიდამოებში მდებარეობს თორთუმის ჩანჩქერი და ტბაც, რომლებიც მოგზაურობას ბუნების სილამაზესაც მატებს.

როგორ ვმოგზაურობთ

ტაო-კლარჯეთის 3 დღიანი ტური თბილისიდან იწყება და ქართულენოვანი გიდის თანხლებით მიმდინარეობს — ის ყველა ტაძართან მოგიყვებათ მის ისტორიასა და წარწერებზე. თუ ერთ მოგზაურობაში მეტის ნახვა გსურთ, ნახეთ ტაო–კაპადოკიის ტური, ხოლო კაპადოკიაზე წაიკითხეთ ჩვენი კაპადოკიის გზამკვლევი.